Vijfentwintig kilometer. Veertig minuten. Eén rechtstreekse trein. Meer staat er niet tussen het centrum van Lissabon en een van de meest bijzondere stadjes van Europa. De trein van Rossio naar Sintra is het uitstapje met de beste prijs-kwaliteitverhouding van Portugal. Dankzij deze trein heb je geen auto, touringcar of slim plan nodig om bij de beschilderde paleizen in de heuvels te komen.

Vanuit het centrum van Lissabon rijden twee treinlijnen rechtstreeks naar Sintra. Ze zijn allebei goedkoop, en op allebei rijden de treinen vaak. De lastigere vragen komen vóór en na de treinrit: van welk station vertrek je, hoe laat ga je op pad, hoe kom je bij het Pena-paleis als je eenmaal bent aangekomen, en waarom is met de auto naar Sintra gaan het enige wat je absoluut niet moet doen?

Ik ontdek Portugal al sinds 2001. Nu ik al vijf jaar met mijn Portugese vrouw in Lissabon woon, is de trein naar Sintra me net zo vertrouwd geworden als het wandelingetje naar ons vaste café om de hoek. Met deze gids kies je het juiste station en koop je het juiste kaartje. Zo stap je in Sintra uit de trein, klaar om van het stadje te genieten in plaats van eerst uit te moeten zoeken hoe alles werkt.
Gerelateerde artikelen: Introductie Sintra - Dagtrip naar Sintra

Ga nooit met de auto naar Sintra: Het historische centrum is afgesloten voor verkeer. De weg omhoog naar het Palácio da Pena is aangelegd voor koetsen en niet voor touringcars, en de paar parkeerplaatsen in het stadje zijn vóór negenen al bezet. Tegen het middaguur staat in het hoogseizoen alles muurvast. Neem de trein.

Vanuit het centrum van Lissabon rijden twee treinlijnen naar Sintra, en welke je kiest, hangt af van waar je je dag begint. Ze zijn allebei goedkoop, rijden allebei vaak en brengen je allebei naar hetzelfde station, 25 kilometer ten westen van de hoofdstad.
• Rossio naar Sintra is de lijn waar de meeste bezoekers voor kiezen, en de lijn die ik zelf negen van de tien keer neem. Station Rossio ligt midden in Lissabon, op een paar minuten lopen van de Baixa en Chiado, en de rit naar Sintra duurt 40 minuten.
• Oriente naar Sintra is de betere keuze als je van het vliegveld of uit het oosten van de stad komt, of als je met een intercity in Lissabon aankomt. Deze route is met 47 minuten iets langer, maar wel een stuk sneller en goedkoper dan met een Uber of taxi vanaf het vliegveld dwars door de stad rijden.

Er rijden ook bussen tussen Lissabon en Sintra, maar die zijn langzamer dan de trein en de busstations liggen voor de meeste bezoekers minder gunstig. Tenzij je een specifieke reden hebt om de bus te nemen, kies je gewoon voor de trein.

Op de interactieve kaart hieronder zie je beide routes: de lijn vanaf Rossio in het groen en de lijn vanaf Oriente in het blauw. Zoom in of uit om alle haltes te bekijken.

Rossio naar Sintra (groen): 1) Rossio 2) Campolide 3) Queluz 4) Sintra
Oriente naar Sintra (blauw): 5) Oriente 6) Braço de Prata 7) Roma-Areeiro 8) Entrecampos 9) Sete-Rios 3) Queluz 4) Sintra

De trein naar Sintra staat klaar op station Rossio

Beide lijnen vallen onder Comboios de Portugal (CP), de nationale spoorwegmaatschappij, en maken deel uit van het stadsnet van Lissabon. Het zijn gewone forensenlijnen, en dat is goed nieuws voor bezoekers. Van vroeg in de ochtend tot laat in de avond vertrekt er ongeveer elke 20 minuten een trein, en je vindt bijna altijd makkelijk een zitplaats. De rit duurt 40 minuten vanaf Rossio en 47 minuten vanaf Oriente. De actuele dienstregeling vind je op de website van CP:
www.cp.pt/StaticFiles/timetables/lisbon-urban-trains.pdf
De link opent een pdf, die op sommige mobiele apparaten mogelijk direct wordt gedownload.

Kaartjes kun je niet vooraf boeken, omdat dit een stadsverbinding is en geen intercity. In de praktijk maakt dat zelden uit, want de treinen zijn lang en er zijn zitplaatsen genoeg. Wat wél uit kan maken, vooral in de zomer, is de rij bij de kaartautomaten op Rossio. Halverwege de ochtend kan die tot buiten de stationsdeur staan.

Het beste advies dat ik je kan geven, is ook het eenvoudigste: ga vroeg. Neem je een trein vóór negenen, dan bespaar je jezelf een rij op Rossio, een rij bij Pena en een rij voor de lunch. In Sintra heb ik zelden spijt gehad van een vroege wekker, maar wel vaak dat ik er geen had gezet.

Het station Estação do Oriente ligt in het oosten van Lissabon

De ritprijs naar Sintra is vanaf elk treinstation in Lissabon hetzelfde, dus bij de keuze van je vertrekstation hoef je niet op de kosten te letten. Een enkeltje voor een volwassene kost €2,55, een kinderkaartje €1,30, en een retour levert geen korting op: heen en terug kost gewoon evenveel als twee enkeltjes. Het volledige tariefoverzicht vind je op de website van CP:
www.cp.pt/StaticFiles/Passageiros/1_horarios/precos/lx/lisbon-urban-trains-price-zones.pdf
(de link opent een pdf)

Voordat je bij de kaartautomaat staat, is het goed om één eigenaardigheid te begrijpen. Je krijgt geen papieren kaartje: de rit wordt geladen op een herbruikbare kaart, de Navegante. Dat is dezelfde kaart die je in Lissabon gebruikt voor de metro, de bus en de tram. De kaart zelf kost €0,50, kan de rit van maar één persoon bevatten en moet leeg zijn, zonder andere ongebruikte ritten, voordat je er een kaartje naar Sintra op kunt zetten.

Er bestaat ook een 24-uurskaart voor onbeperkt reizen met de stadstreinen, voor €6,70. Die verdien je alleen terug als je meer dan drie ritten per dag maakt, en dat doen de meeste bezoekers niet.

Zapping: slimmer betalen
Er is een betere manier om de Navegante-kaart te gebruiken, en bijna geen enkele bezoeker die hier voor het eerst komt, kent die. Het heet Zapping, en het doet twee nuttige dingen tegelijk: de rit naar Sintra kost nog maar €2,05, en je slaat de rij bij de kaartautomaten op station Rossio helemaal over.

Zapping werkt als een prepaidtegoed op dezelfde Navegante-kaart. Het addertje onder het gras, en meteen de reden dat de meeste bezoekers het nooit ontdekken: je kunt het alleen opwaarderen op een metrostation, niet op het treinstation waar je vertrekt. Loop naar een willekeurige kaartautomaat van de metro, zet er tegoed op, check in bij de poortjes op Rossio of Oriente en de ritprijs wordt automatisch afgeschreven. Met hetzelfde tegoed reis je ook met de metro, de trams en de bussen in Lissabon, dus met één kaart kun je het hele vervoersnet gebruiken.

Als er vrienden komen logeren, zet ik vóór hun aankomst €15 Zapping-tegoed op een Navegante. Zo hoeven ze niet bij elke automaat in de stad in de rij te staan, en meestal doen ze er het hele weekend mee. Ben je langer dan een dag in Lissabon, dan zou ik dat ook doen.

Alleen vóór 8.00 uur zie ik station Sintra zo leeg; reken bij aankomst op een heel ander beeld.

Na vijfentwintig jaar aan bezoeken weet ik hoe vermoeiend een dag in Sintra kan zijn. Een goed georganiseerde tour neemt je dat gedoe uit handen. Dit zijn de Sintra-tours die ik zelf heb gedaan en met plezier aan vrienden en familie aanraad:

De links hierboven zijn affiliatelinks: boek je via deze links, dan ontvang ik een kleine commissie, zonder extra kosten voor jou. Dat waardeer ik enorm, want het helpt me om deze site gratis en in de lucht te houden.

Wil je ze allebei op één dag zien, dan is een tour de enige realistische manier. Met het openbaar vervoer tussen de twee ben je het grootste deel van het daglicht kwijt. Beide plaatsen verdienen een volle dag, en ik raad je met klem aan er een vrij te maken voor Cascais als dat lukt. Laat je agenda dat niet toe, dan is een tour de oplossing.

Voor sommige ritten is een taxi-app gewoon de betere keuze. Uber en Bolt rijden allebei volop tussen Lissabon en Sintra, de ritprijzen zijn redelijker dan je misschien zou verwachten en er zijn momenten waarop het gemak elke cent waard is.

Het duidelijkste voorbeeld is reizen met kinderen. Toen mijn broer met zijn jonge gezin op bezoek was, namen we een Uber omhoog naar het Palácio da Pena en aan het eind van de dag nog een terug naar Lissabon, en alleen die tweede rit was het geld al waard. Vermoeide kinderen en een propvolle avondtrein: die combinatie kun je beter vermijden. Uber en Bolt komen ook goed van pas als je accommodatie in Lissabon nergens in de buurt van Rossio of Oriente ligt, of als je de dag gewoon wilt beginnen zonder in de rij te staan bij de kaartautomaat.

Het basistarief van het centrum van Lissabon naar Sintra ligt rond de € 30, al hangt de precieze prijs af van de vraag, het verkeer en het adres dat je als bestemming opgeeft. Halverwege de ochtend gaat het soepel: er zijn chauffeurs genoeg en de prijzen zijn het laagst. De problemen beginnen later op de dag, wanneer alle bezoekers van Sintra tegelijk willen vertrekken, en ook weer tijdens de spits in Lissabon. Op die momenten kunnen de prijzen met 50 procent stijgen en sta je soms twintig minuten te wachten tot een auto de rit accepteert.

Nog een paar praktische tips na jarenlang gebruik van beide apps. Uber is iets duurder dan Bolt, maar in mijn ervaring zijn de auto's nieuwer en de chauffeurs betrouwbaarder, en daarom kies ik bijna altijd voor Uber. Voor de rit van Lissabon naar Sintra zou ik Comfort boeken in plaats van de standaardoptie. Dat kost ongeveer 15 procent meer, je krijgt een grotere auto en, net zo handig, op drukke momenten vind je sneller een chauffeur, omdat een Comfort-chauffeur beide soorten ritten kan aannemen en altijd voor de best betalende kiest.

Ik heb die fout één keer gemaakt, in 2007, en daarna nooit meer. De smalle bergweg naar het Palácio da Pena is aangelegd voor paardenkoetsen, niet voor touringcars, en de paar parkeerplaatsen in het stadje zijn voor negen uur 's ochtends al bezet. Als het in 2007 al zo erg was, met een fractie van het huidige aantal bezoekers, dan kun je nagaan hoe het nu is, zeker nu het historische centrum is afgesloten voor verkeer. Tegen het middaguur staat in het hoogseizoen alles muurvast en rijden gefrustreerde automobilisten rondjes door straten waar geen plekje meer vrij is. Neem de trein. Deze gids gaat er in elke regel van uit dat je dat doet.

Als je echt met de auto moet
Als je reisplan echt een auto vereist, is dit de minst pijnlijke manier om het aan te pakken. De hoofdweg vanuit Lissabon is de A37; buiten de spits rijdt het verkeer daar goed door, maar tijdens de ochtend- en avondspits kom je er maar moeizaam vooruit. Probeer Lissabon vóór 8.00 uur of na 10.00 uur uit te rijden; dan duurt de rit ongeveer 40 minuten.

Je parkeert het beste bij Portela de Sintra (GPS 38.800, -9.381), het tweede treinstation, ongeveer een kilometer ten oosten van het hoofdstation. Zet de auto hier neer, loop naar het station en neem bus 434, die vanaf deze halte vertrekt. De rij is hier bijna altijd korter dan bij het hoofdstation van Sintra. Er zijn meldingen van diefstal uit auto's op dit parkeerterrein, dus laat niets zichtbaar in de auto liggen en laat er al helemaal niets van waarde in achter.

Station Rossio (Estação Ferroviária do Rossio) ligt net ten noorden van het Rossio-plein, midden in de wijk Baixa (GPS: 38.714, -9.140). Je komt er met de metro via metrostation Rossio op de groene lijn, maar de uitgang van de metro komt uit aan de verkeerde kant van het Rossio-plein, dus je moet het plein nog oversteken om bij de perrons te komen.

Het station zelf is klein en overzichtelijk, en alle treinen die hier vertrekken, gaan naar Sintra. Het addertje onder het gras is de drukte. Tussen 10.00 en 12.00 uur stroomt Rossio vol met toeristen en kunnen de rijen voor het loket en de automaten tot buiten de deur staan. Dat is de belangrijkste reden om vroeg te komen, of om de dag ervoor Zapping-tegoed op een Navegante-kaart te zetten.
Gerelateerde artikelen: Station Rossio

De rijk versierde gevel van station Rossio

Estação do Oriente GPS: 38.7675, -9.099 ligt in het noordoosten van de stad, in de wijk Parque das Nações, op slechts 2,5 km van het vliegveld, en is direct verbonden met de rode metrolijn.

Oriente is het belangrijkste intercitystation van Lissabon en maakt deel uit van een groter vervoersknooppunt, waar treinen, de metro en het grootste busstation van de stad samenkomen. Het is er altijd druk, maar alles is goed georganiseerd, en zelf vind ik het makkelijker om vanaf hier te reizen dan vanaf Rossio. De perrons liggen op de bovenste verdieping en de loketten een verdieping lager. Aan de overkant van de weg vind je winkelcentrum Vasco da Gama, met een uitstekende foodcourt als je nog wat tijd hebt voordat je trein vertrekt.
Gerelateerde artikelen: Estação do Oriente - Parque das Nações

Station Oriente is ultramodern en werd gebouwd voor de Expo ‘98

Beide lijnen eindigen op het treinstation van Sintra, dat 1,5 km ten oosten van het historische centrum ligt (GPS: 38.798, -9.386). Vanaf het station is het een prettige wandeling naar het stadje, en wil je meteen naar boven, naar het Palácio da Pena, dan is toeristenbus 434 de aangewezen keuze.

Een waarschuwing over wat je bij aankomst te wachten staat. Zodra je het station van Sintra uitloopt, word je opgewacht door een groepje gidsen, chauffeurs en verkopers die je rondleidingen, tuktuks en elke andere denkbare manier om het stadje te verkennen aanbieden. Het meeste daarvan kun je gewoon negeren. Bus 434 is de goedkoopste en efficiëntste manier om de heuvel op naar Pena te komen, en wil je een rondleiding door Sintra, dan kun je beter kiezen voor een tour waarbij je wordt opgehaald bij je accommodatie in Lissabon. Zo hoef je aan het begin en het eind van de dag niet met het openbaar vervoer.

Voordat je op pad gaat om de bezienswaardigheden te bekijken, is Café Cintia tegenover het station een betrouwbaar adres voor koffie en een gebakje tegen redelijke prijzen. Hier begin ik mijn dag in Sintra, met taart en sterke koffie!

Sintra heeft nog een tweede station, Portela de Sintra, maar dat ligt verder van het historische centrum en heeft voor bezoekers weinig praktisch nut. De enige reden om het toch te overwegen is dat er hier ook een bus 434 vertrekt, en de rij is er altijd korter dan bij het hoofdstation.

De lijn van Lissabon naar Sintra is overdag veilig, en ik heb deze rit honderden keren zonder problemen gemaakt. Het is wel goed om te weten dat de route door enkele van de armste en meest achtergestelde buitenwijken van Lissabon loopt, buurten die de meeste toeristen anders nooit te zien krijgen, en dat zie je soms terug in de wagons. Bij daglicht is dat zelden een probleem. Na donker kun je beter wat voorzichtiger zijn.

Mijn vrouw, die in Portugal is opgegroeid en de lijn veel beter kent dan ik, stapt 's avonds laat alleen in een wagon als er al andere toeristen of gezinnen in zitten. Ze kiest bewust haar wagon in plaats van de eerste te nemen die ze tegenkomt, en als het in haar wagon niet pluis aanvoelt, stapt ze bij de volgende halte over naar een andere. Leg je camera niet op de stoel naast je, en reis je 's avonds terug naar Lissabon, zoek dan een wagon op waarin ook andere, duidelijk herkenbare toeristen zitten. Laat je hierdoor vooral niet van de trein weerhouden. Het is de aangewezen manier om naar Sintra te gaan, maar deze lijn is geen pendeltreintje in Disneyland.

Het Palácio da Pena en het Castelo dos Mouros zijn de twee mooiste bezienswaardigheden van Sintra, en ze liggen allebei op de top van een zeer steile heuvel boven het stadje. Er loopt een voetpad, de Caminho de Santa Maria, waarmee je in zo'n 55 minuten naar de paleizen klimt, maar het is een pittige wandeling en de meeste bezoekers zijn beter af met toeristenbus 434.

Bus 434 rijdt een rondje in één richting: hij stopt bij het treinstation en in het historische centrum, klimt dan de heuvel op naar het Castelo dos Mouros en het Palácio da Pena en rijdt vervolgens weer naar beneden. De bussen vertrekken tot vier keer per uur voor het treinstation.
Gerelateerde artikelen: Toeristenbus 434

Bus 434 staat te wachten voor het treinstation

De wandeling van het treinstation van Sintra naar het historische centrum is een van de kleine genoegens van de dag. Een taxi heb je niet nodig, en bus 434 kun je veel beter nemen voor de klim naar Pena. De bewegwijzering op het station is slecht, en dat is de enige reden dat deze korte wandeling überhaupt voor verwarring zorgt. Neem vanaf het uiteinde van de perrons de weg die naar rechts afbuigt, de Avenida Dr. Miguel Bombarda, en volg die het stadje in.

Ik vind dit echt een heerlijke wandeling. Hij duurt iets langer dan je misschien verwacht, zo'n vijftien minuten, omdat de weg om het bovenste eind van een diep dal heen slingert in plaats van het over te steken. De route is schilderachtig en een prettige eerste kennismaking met Sintra. Aan de overkant van het dal ligt het Palácio Nacional de Sintra, met zijn twee witte kegelvormige schoorstenen die uit de beboste heuvels oprijzen, en in de zomer staat het trottoir vol kraampjes met handgemaakte spullen en cadeaus van betere kwaliteit dan je in de meeste Portugese toeristenplaatsen vindt.

Het grillig vormgegeven stadhuis, de Câmara Municipal

Van de luchthaven van Lissabon naar Sintra
Van de luchthaven van Lissabon naar Sintra komen is makkelijker dan de meeste reizigers bij aankomst verwachten. Neem vanaf de luchthaven de rode metrolijn drie haltes tot Oriente, loop naar boven naar het treinstation dat direct boven de metro ligt en stap in de eerstvolgende trein naar Sintra. De hele reis, inclusief de gebruikelijke wachttijd, duurt ongeveer een uur.

Een metrorit van de luchthaven naar Oriente kost € 1,90; dat bedrag zet je zoals gewoonlijk als tegoed op een Navegante-kaart. De afstand is maar 2,5 km, dus als je met bagage of met meerdere personen reist, is een taxi voor € 7-10 vaak de makkelijkste optie. In de Estação do Oriente zit de metro beneden en liggen de treinperrons boven.
Gerelateerde artikelen: Reizen vanaf de luchthaven van Lissabon

Met de intercity van Lissabon naar Sintra
Portugal heeft een uitstekend netwerk van sneltreinen dat Porto, Midden-Portugal en de Algarve met Lissabon verbindt, en vrijwel elke intercity eindigt in de Estação do Oriente. Vanaf daar is de overstap naar Sintra eenvoudig: loop naar hetzelfde perronniveau waarop je net bent aangekomen en stap in een voorstadstrein richting Sintra.

Het andere intercitystation van Lissabon, Santa Apolónia, is voor Sintra een stuk minder handig. Je moet dan de groene metrolijn naar Rossio nemen en vervolgens doorlopen naar het treinstation Rossio, wat in principe prima te doen is, maar wel extra tijd kost en twee overstappen betekent. Heb je de keuze tussen verschillende intercity's, boek dan die naar Oriente.

Met de intercitybus van Lissabon naar Sintra
Lissabon heeft twee grote busstations voor langeafstandsbussen, en hoe je verder reist naar Sintra hangt af van het busstation waar je aankomt.
Op busstation Oriente komen de internationale verbindingen en de particuliere busmaatschappijen aan, en het maakt deel uit van het stationscomplex van Oriente. Loop vanaf de bus door het knooppunt naar de perrons en reis met de lijn vanaf Oriente verder naar Sintra.

Busstation Sete Rios is de thuisbasis van Rede Expressos, de grootste binnenlandse busmaatschappij van Portugal. Naar Sintra stap je over op het naastgelegen treinstation Sete Rios, dat aan de lijn Oriente-Sintra ligt, dus met elke trein richting Sintra die hier stopt, leg je de rest van de route af. Het is een korte, goed aangegeven wandeling van het busstation naar het treinstation.