Dwadzieścia pięć kilometrów. Czterdzieści minut. Jeden bezpośredni pociąg. Tylko tyle dzieli centrum Lizbony od jednego z najbardziej niezwykłych miasteczek w Europie. Pociąg z Rossio do Sintry to najbardziej opłacalna podróż w Portugalii. To dzięki niemu nie potrzebujesz samochodu, autokaru z biura podróży ani sprytnego planu, żeby dotrzeć do barwnych pałaców na wzgórzach.

Z centrum Lizbony do Sintry kursują bezpośrednio dwie linie kolejowe. Obie są tanie i na obu pociągi jeżdżą często. Trudniejsze pytania pojawiają się przed podróżą i po niej: z której stacji wyruszyć, o której godzinie, jak po przyjeździe dostać się do Pałacu Pena i dlaczego jazda do Sintry samochodem to jedyna rzecz, której absolutnie nie wolno ci zrobić.

Odkrywam Portugalię od 2001 roku. Od pięciu lat mieszkam w Lizbonie z moją żoną Portugalką i pociąg do Sintry stał się dla mnie czymś tak zwyczajnym jak spacer do naszej osiedlowej kawiarni. Ten przewodnik pomoże ci wybrać właściwą stację i kupić odpowiedni bilet, żeby po wyjściu z pociągu w Sintrze móc po prostu cieszyć się miastem, a nie głowić się, jak je ogarnąć.
Powiązane artykuły: Sintra: wprowadzenie - Jednodniowa wycieczka do Sintry

Nigdy nie jedź do Sintry samochodem: Historyczne centrum jest zamknięte dla ruchu. Droga pod górę do Pałacu Pena powstała z myślą o powozach, a nie o autokarach. Nieliczne miejsca parkingowe w mieście zapełniają się przed dziewiątą. W szczycie sezonu już przed południem całe miasto stoi w korkach. Jedź pociągiem.

Z centrum Lizbony do Sintry kursują dwie linie kolejowe, a wybór między nimi zależy od tego, skąd zaczynasz dzień. Obie są tanie i na obu pociągi jeżdżą często. Obie dowiozą cię też na tę samą stację, 25 kilometrów na zachód od stolicy.
• Z Rossio do Sintry to linia, którą wybierze większość odwiedzających. Sam jeżdżę nią dziewięć razy na dziesięć. Dworzec Rossio leży w samym centrum Lizbony, kilka minut spacerem od dzielnic Baixa i Chiado, a podróż do Sintry trwa 40 minut.
• Z Oriente do Sintry to lepszy wybór, jeśli jedziesz z lotniska albo ze wschodniej części miasta lub przyjeżdżasz do Lizbony pociągiem dalekobieżnym. Ta trasa jest nieco dłuższa (47 minut), ale wychodzi znacznie szybciej i taniej niż przejazd przez całe miasto z lotniska Uberem czy taksówką.

Między Lizboną a Sintrą kursują też autobusy, ale jadą wolniej niż pociąg, a dla większości turystów dworce autobusowe są gorzej położone. Jeśli nie masz konkretnego powodu, żeby wybrać autobus, jedź pociągiem.

Na poniższej interaktywnej mapie widać obie trasy: linię z Rossio zaznaczono na zielono, a linię z Oriente na niebiesko. Przybliż lub oddal mapę, żeby zobaczyć wszystkie stacje.

Z Rossio do Sintry (zielona): 1) Rossio 2) Campolide 3) Queluz 4) Sintra
Z Oriente do Sintry (niebieska): 5) Oriente 6) Braço de Prata 7) Roma-Areeiro 8) Entrecampos 9) Sete-Rios 3) Queluz 4) Sintra

Pociąg do Sintry czeka na dworcu Rossio

Obie linie obsługuje Comboios de Portugal (CP), krajowy przewoźnik kolejowy, w ramach lizbońskiej sieci kolei miejskiej. Codziennie dojeżdżają nimi do pracy mieszkańcy, co dla turystów jest dobrą wiadomością: pociągi odjeżdżają mniej więcej co 20 minut od wczesnego rana do późnej nocy, a wolne miejsce prawie zawsze łatwo znaleźć. Podróż trwa 40 minut z Rossio i 47 minut z Oriente. Aktualny rozkład jazdy znajdziesz na stronie CP:
www.cp.pt/StaticFiles/timetables/lisbon-urban-trains.pdf
Link otwiera plik PDF, który na niektórych urządzeniach mobilnych może od razu się pobrać.

Biletów nie da się kupić z wyprzedzeniem, bo to połączenie miejskie, a nie dalekobieżne. W praktyce rzadko ma to znaczenie, bo pociągi są długie, a miejsc nie brakuje. Znaczenie może mieć natomiast, zwłaszcza latem, kolejka do automatów biletowych na Rossio. Już w połowie przedpołudnia potrafi wychodzić aż za drzwi dworca.

Najlepsza rada, jaką mogę dać, jest zarazem najprostsza: wyrusz wcześnie. Jeśli złapiesz pociąg przed dziewiątą, ominie cię kolejka na Rossio, kolejka pod Pałacem Pena i kolejka do restauracji w porze lunchu. Rzadko żałowałem, że przed wyjazdem do Sintry nastawiłem budzik. Często żałowałem, że tego nie zrobiłem.

Dworzec Oriente (Estação do Oriente) leży we wschodniej części Lizbony

Cena biletu do Sintry jest taka sama z każdej stacji kolejowej w Lizbonie, więc przy wyborze stacji początkowej nie musisz brać kosztów pod uwagę. Bilet w jedną stronę dla dorosłego kosztuje 2,55 €, dla dziecka 1,30 €. Za bilet w obie strony nie dostaniesz żadnej zniżki: podróż tam i z powrotem kosztuje po prostu tyle, co dwa bilety w jedną stronę. Pełne zasady taryfowe znajdziesz na stronie CP:
www.cp.pt/StaticFiles/Passageiros/1_horarios/precos/lx/lisbon-urban-trains-price-zones.pdf
(Link otwiera plik PDF)

Zanim podejdziesz do automatu biletowego, warto zrozumieć pewną osobliwość systemu. Nie dostajesz papierowego biletu. Opłatę zapisuje się na karcie wielokrotnego użytku o nazwie Navegante, tej samej, której używa się w lizbońskim metrze, autobusach i tramwajach. Sama karta kosztuje 0,50 €. Mieści przejazd tylko dla jednej osoby i zanim doładujesz na nią bilet do Sintry, nie może być na niej żadnych innych niewykorzystanych biletów.

Jest też 24-godzinny bilet bez limitu przejazdów na pociągi podmiejskie za 6,70 €. Opłaca się jednak dopiero wtedy, gdy w ciągu dnia odbywasz więcej niż trzy przejazdy, a większość turystów tyle nie jeździ.

Zapping: sprytniejszy sposób płacenia
Z karty Navegante można korzystać lepiej, a prawie nikt, kto przyjeżdża tu po raz pierwszy, o tym nie wie. Chodzi o Zapping, który załatwia dwie przydatne rzeczy naraz: obniża cenę przejazdu do Sintry do 2,05 € i pozwala w ogóle ominąć kolejkę po bilety na stacji Rossio.

Zapping działa jak przedpłacone saldo, które ładujesz na tę samą kartę Navegante. Haczyk, a zarazem powód, dla którego większość turystów nigdy go nie odkrywa, polega na tym, że doładować go można tylko na stacji metra, a nie na stacji kolejowej, z której ruszasz w drogę. Podchodzisz do dowolnego automatu biletowego w metrze, doładowujesz kartę, potem przykładasz ją do czytnika przy bramkach na Rossio albo Oriente i system sam pobierze opłatę. Z tego samego salda zapłacisz też za lizbońskie metro, tramwaje i autobusy, więc jedna karta wystarczy na całą sieć.

Kiedy zatrzymują się u mnie znajomi, jeszcze przed ich przyjazdem ładuję na kartę Navegante 15 € na Zapping. Dzięki temu nie muszą stać w kolejce do każdego automatu w mieście, a kwota zwykle starcza na cały weekend. Jeśli spędzasz w Lizbonie więcej niż jeden dzień, na twoim miejscu zrobiłbym to samo.

Tak pustą stację w Sintrze widuję tylko przed 8:00. Kiedy dotrzesz na miejsce, spodziewaj się zupełnie innego widoku.

Odwiedzam to miasto od dwudziestu pięciu lat i wiem, jak męczący potrafi być dzień w Sintrze. Dobrze zorganizowana wycieczka zdejmie ci te kłopoty z głowy. Oto wycieczki do Sintry, z których sam korzystałem i które chętnie polecam znajomym i rodzinie:

Powyższe linki są afiliacyjne, więc jeśli zarezerwujesz przez nie wycieczkę, dostanę niewielką prowizję, a ty nie zapłacisz ani grosza więcej. Naprawdę to doceniam, bo dzięki temu mogę utrzymywać tę stronę i nadal udostępniać ją za darmo.

Jeśli chcesz zobaczyć oba miejsca w ciągu jednego dnia, zorganizowana wycieczka to jedyny realny sposób. Przejazd między nimi komunikacją publiczną pochłania większość dnia. Oba miasta zasługują na osobny, pełny dzień i gorąco namawiam, żeby w miarę możliwości znaleźć go także dla Cascais. Jeśli jednak kalendarz na to nie pozwala, rozwiązaniem jest wycieczka.

Na niektórych trasach aplikacja przewozowa okazuje się lepszym wyjściem. Uber i Bolt są łatwo dostępne na trasie między Lizboną a Sintrą, ceny są rozsądniejsze, niż mogłoby się wydawać, a zdarzają się sytuacje, w których ta wygoda jest warta każdego centa.

Najbardziej oczywisty przypadek to podróż z dziećmi. Kiedy odwiedził mnie brat z rodziną i małymi dziećmi, pojechaliśmy Uberem pod Pałac Pena, a pod koniec dnia kolejnym Uberem wróciliśmy do Lizbony. Już sam powrót był wart tych pieniędzy. Zmęczonych dzieci i zatłoczonego wieczornego pociągu lepiej ze sobą nie łączyć. Uber i Bolt mają sens także wtedy, gdy twój nocleg w Lizbonie jest daleko od Rossio czy Oriente albo gdy po prostu chcesz zacząć dzień bez stania w kolejce do biletomatu.

Podstawowa cena przejazdu z centrum Lizbony do Sintry wynosi około 30 €, choć dokładna kwota zależy od popytu, korków i adresu, który podasz jako miejsce docelowe. Najłatwiej jest w połowie przedpołudnia: kierowców jest mnóstwo, a ceny są najniższe. Kłopoty zaczynają się później, kiedy wszyscy turyści w Sintrze chcą wyjechać w tym samym momencie, a także w godzinach szczytu w Lizbonie. Wtedy ceny potrafią wzrosnąć o 50 procent, a na kierowcę, który przyjmie kurs, możesz czekać nawet dwadzieścia minut.

Kilka praktycznych uwag po latach korzystania z obu aplikacji. Uber jest odrobinę droższy od Bolta, ale z mojego doświadczenia samochody są nowsze, a kierowcy bardziej niezawodni, dlatego prawie zawsze wybieram właśnie jego. Na trasę z Lizbony do Sintry zamówiłbym klasę Comfort zamiast standardowej. Kosztuje około 15 procent więcej, dostajesz większy samochód i, co równie przydatne, w godzinach szczytu szybciej znajdziesz kierowcę, bo kierowca Comfort może przyjąć oba rodzaje kursów i zawsze wybierze ten lepiej płatny.

Popełniłem ten błąd raz, w 2007 roku, i nigdy więcej go nie powtórzyłem. Wąska górska droga do Pałacu Pena powstała z myślą o powozach konnych, a nie o autokarach, a nieliczne miejsca parkingowe w mieście zapełniają się przed dziewiątą rano. Skoro było źle już w 2007 roku, przy ułamku dzisiejszej liczby turystów, mogę sobie tylko wyobrazić, jak jest teraz, zwłaszcza że historyczne centrum zamknięto dla ruchu. W szczycie sezonu już około południa całe miasto stoi w korku, a sfrustrowani kierowcy krążą po ulicach, na których nie ma ani jednego wolnego miejsca. Jedź pociągiem. Każde zdanie tego przewodnika zakłada, że tak właśnie zrobisz.

Jeśli musisz jechać samochodem
Jeśli twój plan naprawdę wymaga samochodu, oto najmniej bolesny sposób. Główną drogą z Lizbony jest A37, na której poza godzinami szczytu jedzie się płynnie, ale w porannym i wieczornym szczycie ruch mocno zwalnia. Postaraj się wyjechać z Lizbony przed 8:00 albo po 10:00, a dojedziesz w około 40 minut.

Najlepiej zaparkować przy Portela de Sintra (GPS 38.800, -9.381), drugiej, mniejszej stacji kolejowej, około kilometra na wschód od głównej. Zostaw tu samochód, przejdź na stację i wsiądź do autobusu 434, który odjeżdża z tego przystanku. Kolejka jest tu prawie zawsze krótsza niż przy głównej stacji w Sintrze. Docierały do mnie sygnały o kradzieżach z tego parkingu, więc nie zostawiaj w aucie niczego na widoku, a rzeczy wartościowych nie zostawiaj w nim wcale.

Dworzec kolejowy Rossio (Estação Ferroviária do Rossio) leży tuż na północ od placu Rossio, w samym środku dzielnicy Baixa (GPS: 38.714, -9.140). Dojedziemy tu metrem do stacji Rossio na zielonej linii, ale wyjście z metra wyprowadza po złej stronie placu Rossio, więc żeby dotrzeć do peronów, trzeba przejść przez cały plac.

Sam dworzec jest niewielki i łatwo się w nim zorientować, a każdy odjeżdżający stąd pociąg jedzie do Sintry. Haczyk w tym, że są tu tłumy. Między 10:00 a południem Rossio wypełnia się turystami, a kolejki do kasy i biletomatów potrafią sięgać aż za drzwi. To najważniejszy powód, żeby przyjść wcześnie albo dzień wcześniej doładować kartę Navegante środkami Zapping.
Powiązane artykuły: Dworzec Rossio

Zdobiona fasada dworca Rossio

Estação do Oriente GPS: 38.7675, -9.099 leży w północno-wschodniej części miasta, w dzielnicy Parque das Nações, zaledwie 2,5 km od lotniska i ma bezpośrednie połączenie z czerwoną linią metra.

Oriente, główny dworzec dalekobieżny Lizbony, jest częścią większego węzła przesiadkowego, w którym spotykają się pociągi, metro i główny dworzec autobusowy miasta. W kompleksie zawsze panuje ruch, ale wszystko jest dobrze zorganizowane i z mojego doświadczenia łatwiej stąd wyruszyć w drogę niż z Rossio. Perony znajdują się na najwyższym poziomie, a kasy biletowe piętro niżej. Po drugiej stronie ulicy, w centrum handlowym Vasco da Gama, jest świetna strefa gastronomiczna, idealna, jeśli przyjedziesz z zapasem czasu przed odjazdem pociągu.
Powiązane artykuły: Estação do Oriente - Parque das Nações

Ultranowoczesny dworzec Oriente zbudowano na Expo ’98

Obie linie kończą bieg na dworcu kolejowym w Sintrze, który leży 1,5 km na wschód od historycznego centrum (GPS: 38.798, -9.386). Spacer z dworca do miasta jest przyjemny, a jeśli kierujesz się prosto do Palácio da Pena, najlepszym rozwiązaniem jest turystyczny autobus 434.

Słowo ostrzeżenia o tym, co czeka cię na miejscu. Gdy tylko wyjdziesz z dworca w Sintrze, otoczy cię grupka przewodników, kierowców i naganiaczy, którzy oferują wycieczki, tuk-tuki i wszelkie inne sposoby zwiedzania miasta. Większość tych ofert możesz spokojnie zignorować. Autobus 434 to najtańszy i najsprawniejszy sposób, by wjechać na wzgórze do Peny, a jeśli chcesz zwiedzać Sintrę z przewodnikiem, lepiej wybrać wycieczkę z odbiorem z noclegu w Lizbonie. Dzięki temu ani rano, ani wieczorem nie musisz korzystać z komunikacji miejskiej.

Zanim ruszysz zwiedzać, zajrzyj do Café Cintia naprzeciwko dworca: to sprawdzone miejsce na kawę i ciastko w rozsądnych cenach. Właśnie tu zaczynam dzień w Sintrze, od ciastka i mocnej kawy!

Sintra ma też drugi dworzec, Portela de Sintra, ale leży on dalej od historycznego centrum i w praktyce niewiele się turystom przydaje. Jedyny powód, by wziąć go pod uwagę, to fakt, że stąd również odjeżdża autobus 434, a kolejka jest tu zawsze krótsza niż przy głównym dworcu.

Za dnia linia z Lizbony do Sintry jest bezpieczna i sam przejechałem nią setki razy bez żadnych incydentów. Warto jednak wiedzieć, że trasa prowadzi przez jedne z najbiedniejszych i najbardziej zaniedbanych przedmieść Lizbony, okolice, których większość turystów inaczej nigdy nie zobaczy, i bywa to widać w wagonach. W ciągu dnia rzadko jest to problem. Po zmroku lepiej zachować większą ostrożność.

Moja żona, która dorastała w Portugalii i zna tę linię znacznie lepiej niż ja, nie wsiądzie do wagonu późnego pociągu, jeśli nie ma w nim już innych turystów albo rodzin. Starannie wybiera wagon, zamiast wsiadać do pierwszego z brzegu, a jeśli w tym, którym jedzie, coś jej nie pasuje, na następnej stacji przesiada się do innego. Nie odkładaj aparatu na siedzenie obok, a jeśli wracasz do Lizbony nocą, szukaj wagonu, w którym jadą inni pasażerowie wyglądający na turystów. Nic z tego nie powinno cię zniechęcić do pociągu. To właściwy sposób, by dotrzeć do Sintry, ale ta linia to nie kolejka w Disneylandzie.

Palácio da Pena i Castelo dos Mouros to dwie najwspanialsze atrakcje Sintry i obie leżą na szczycie bardzo stromego wzgórza nad miastem. Prowadzi tam piesza ścieżka, Caminho de Santa Maria, którą dojdziesz do pałaców w mniej więcej 55 minut, ale to wymagające podejście i większość odwiedzających lepiej zrobi, wsiadając do turystycznego autobusu 434.

Linia 434 kursuje po pętli w jednym kierunku: zabiera pasażerów spod dworca kolejowego, zatrzymuje się w historycznym centrum, następnie wspina się na wzgórze do Castelo dos Mouros i Palácio da Pena, po czym zjeżdża z powrotem. Autobusy odjeżdżają sprzed dworca nawet cztery razy na godzinę.
Powiązane artykuły: Turystyczny autobus 434

Autobus 434 czeka przed dworcem kolejowym

Spacer z dworca kolejowego w Sintrze do historycznego centrum to jedna z małych przyjemności tego dnia. Nie ma potrzeby brać taksówki, a autobus 434 znacznie lepiej zostawić sobie na podjazd pod Pałac Pena. Oznakowanie na dworcu jest kiepskie i tylko dlatego ten krótki spacer w ogóle sprawia komukolwiek kłopot. Z dalszego końca peronów wybierz drogę odbijającą w prawo, Avenida Dr. Miguel Bombarda, i idź nią aż do miasta.

Bardzo lubię ten spacer. Trwa nieco dłużej, niż można by się spodziewać, około piętnastu minut, bo droga wije się wokół górnego krańca głębokiej doliny, zamiast ją przecinać. Trasa jest malownicza i stanowi przyjemny wstęp do Sintry. Po drugiej stronie doliny stoi Palácio Nacional de Sintra, którego dwa białe stożkowe kominy wyłaniają się spośród zalesionych wzgórz, a latem chodnik zapełnia się straganami z rękodziełem i upominkami lepszej jakości niż w większości portugalskich miejscowości turystycznych.

Câmara Municipal, czyli ratusz w fantazyjnym stylu

Z lotniska w Lizbonie do Sintry
Dojazd z lotniska w Lizbonie do Sintry jest prostszy, niż spodziewa się większość przyjezdnych. Na lotnisku wsiądź do czerwonej linii metra, przejedź trzy stacje do Oriente, wejdź schodami na górę na dworzec kolejowy, który znajduje się bezpośrednio nad metrem, i złap najbliższy pociąg do Sintry. Cała podróż z przesiadką, łącznie ze zwykłym czasem oczekiwania, zajmuje około godziny.

Przejazd metrem z lotniska do Oriente kosztuje 1,90 €, a przejazd doładowujemy jak zwykle na kartę Navegante. To tylko 2,5 km, więc jeśli podróżujesz z bagażem albo w kilka osób, taksówka za 7–10 € często okazuje się wygodniejszym rozwiązaniem. W budynku Estação do Oriente metro znajduje się na niższym poziomie, a perony kolejowe na górze.
Powiązane artykuły: Dojazd z lotniska w Lizbonie

Pociągi dalekobieżne z Lizbony do Sintry
Portugalia ma świetną sieć ekspresowych połączeń kolejowych, które łączą Porto, środkową Portugalię i Algarve z Lizboną, a niemal każdy pociąg dalekobieżny kończy bieg na Estação do Oriente. Stąd dojazd do Sintry jest prosty: przejdź na perony na tym samym poziomie, na który właśnie przyjechał twój pociąg, i wsiądź do pociągu podmiejskiego jadącego do Sintry.

Drugi lizboński dworzec dalekobieżny, Santa Apolónia, jest dla jadących do Sintry znacznie mniej wygodny. Trzeba tam wsiąść do zielonej linii metra, dojechać do Rossio, a potem przejść na dworzec kolejowy Rossio. W teorii nic trudnego, ale podróż się wydłuża i dochodzą dwie przesiadki. Jeśli masz wybór pociągu dalekobieżnego, zarezerwuj bilet do Oriente.

Autobusy dalekobieżne z Lizbony do Sintry
Lizbona ma dwa główne dworce autobusów dalekobieżnych, a dalszy dojazd do Sintry zależy od tego, na który z nich przyjedziesz.
Dworzec autobusowy Oriente obsługuje połączenia międzynarodowe i prywatnych przewoźników autokarowych i mieści się w kompleksie dworca kolejowego Oriente. Po wyjściu z autobusu przejdź przez węzeł przesiadkowy na perony kolejowe i jedź dalej do Sintry pociągiem linii Oriente–Sintra.

Dworzec autobusowy Sete Rios to baza Rede Expressos, głównego krajowego przewoźnika autokarowego w Portugalii. Do Sintry dojedziesz z sąsiedniego dworca kolejowego Sete Rios, który leży na linii Oriente–Sintra, więc każdy zatrzymujący się tu pociąg do Sintry dowiezie cię do celu. Z dworca autobusowego na kolejowy idzie się krótko, a droga jest dobrze oznakowana.
Powiązane artykuły: Dworzec autobusowy Sete Rios