Geen ander gebouw in Portugal ziet er ook maar een beetje zo uit. Het is een uitgestrekte fantasie van kanariegele torens, bloedrode kantelen en betegelde koepels. Het staat op een beboste top, 480 meter boven de Atlantische Oceaan. Het Palácio da Pena is wat er gebeurt als een 19e-eeuwse koning met een Beierse verbeelding een vervallen klooster en een hele berg in handen krijgt om mee te spelen.

Het resultaat is een van de mooiste voorbeelden van romantische architectuur in Europa, en het gebouw dat iedere Portugalbezoeker al van aanzien kent. Elke vriend die me naar Lissabon vraagt, vraagt ook naar Pena. Ze hebben de foto allemaal al gezien: gele torens boven een zee van ochtendwolken. Op die foto's zie je een paar dingen niet. De lastige tocht omhoog vanaf station Sintra. De tickets met een vast tijdslot die dagen van tevoren uitverkocht zijn. De rijen die zich om tien uur al over de binnenplaatsen slingeren. Toch heeft niets daarvan ooit een vriend tegengehouden. Na vijfentwintig jaar vol bezoeken zou ik zeggen: laat je er ook niet door tegenhouden.

Het prachtige Pena-paleis is altijd het hoogtepunt van elke reis naar Sintra

Pena is meer dan alleen de beschilderde gevels. Het interieur is zorgvuldig gerestaureerd tot hoe het er in 1910 uitzag, op de ochtend dat de koninklijke familie voor de revolutie vluchtte en haar halfvolle koffiekopjes op tafel achterliet. Buiten de paleismuren had Ferdinand een bos tevoorschijn getoverd. Schaduwrijke paden kronkelen door varentuinen en langs verborgen meertjes, omhoog naar het chalet van de gravin van Edla in pseudo-alpenstijl. Ze voeren je ook naar rustige uitkijkpunten waar je in je eentje naar het paleis kunt omkijken. De meeste bezoekers proberen Pena in een gehaast halfdaagje Sintra te proppen. Ik heb hier hele dagen rondgezworven. Neem er de tijd voor.

Ik ontdek Portugal al sinds 2001. Ik heb vijf jaar met mijn Portugese vrouw in Lissabon gewoond en ben talloze keren naar Sintra gegaan. Zo heb ik geleerd hoe Pena werkt en waar de rustige hoekjes liggen. Deze gids helpt je je reis te plannen, het juiste ticket te kiezen, je aankomst goed te timen en verder te kijken dan de beschilderde terrassen, naar het paleis zelf.

De buitenkant. Een theaterdecor van gebeeldhouwde steen en beschilderd pleisterwerk. Gele torens, rode kantelen, blauwe tegels, mythologische wezens. Boven de hoofdpoort kijkt een grommende Triton dreigend op je neer. Hij is half mens, half vis en torst het hele paleis op zijn rug. Nergens in Portugal vind je iets vergelijkbaars, en misschien wel nergens anders in Europa.

Het Parque da Pena. Ferdinand II plantte een bos. Tweehonderd hectare ceders, sequoia's, boomvarens en rododendrons, aangelegd in de jaren veertig van de 19e eeuw op wat toen een kale heuvelflank was. Je kunt er urenlang over de kronkelende paden lopen. Er zijn koele varenravijnen voor augustusmiddagen en steile klimmen naar de Cruz Alta, het hoogste punt van de heuvels van Sintra. De meeste bezoekers komen nooit verder dan de binnenplaatsen van het paleis. Zo missen ze de mooiste helft van het landgoed.

Het interieur. Het is gerestaureerd tot de ochtend van 5 oktober 1910, toen de koninklijke familie Portugal ontvluchtte. De kamers voelen eerder stilgezet dan geconserveerd. Je ziet het schilderatelier van koning Carlos en het theeservies van koningin Amélia. Het Saksische porselein is nog altijd gedekt voor een diner dat nooit heeft plaatsgevonden. De plattegrond is vreemd, omdat het paleis om een 16e-eeuws klooster heen is gebouwd. De kruisgangen en cellen van de monniken zijn in het hart van het paleis bewaard gebleven.

De Alto do Chá. Dit is de op twee na hoogste top van de Serra de Sintra, en bijna niemand klimt erop. Je klautert over granieten rotsblokken naar een uitkijkpunt dat Pena vanuit het zuiden omlijst, met de Atlantische Oceaan erachter. Ik heb er een uur gezeten zonder iemand te zien. De mooiste foto die je van het paleis zult maken, maak je vanaf deze heuvel.

Het Chalet da Condessa d'Edla. Elise Hensler liet het in 1869 bouwen. Zij was een Zwitsers-Amerikaanse operazangeres en werd de tweede vrouw van Ferdinand II. Het is een Beiers chalet in de bossen van Sintra, met muren bekleed met kurk en plafonds beschilderd met wijnranken. Op het hele landgoed komt dit het dichtst in de buurt van een privéwoning, en zo voelt het ook.

De Caminho de Ronda. Een smal pad langs de rotspartij waarop het paleis staat. De wind is hier in elk seizoen fel. Het uitzicht is net zo overweldigend: over het bos naar de Atlantische Oceaan en omhoog naar de beschilderde muren boven je. Je loopt makkelijk aan de ingang voorbij, en de meeste bezoekers doen dat ook.

Het Palácio da Pena is geen plek die je even spontaan bezoekt. Tickets voor de staatsievertrekken binnen worden verkocht met een vast toegangstijdstip, in blokken van 30 minuten, en in het hoogseizoen (Pasen tot oktober) zijn die tijdsloten snel uitverkocht. Tel daar de lastige tocht van het treinstation omhoog naar het paleis bij op en je snapt dat je de dag ervoor echt even wat moet plannen.

Er zijn twee soorten tickets voor het Palácio da Pena: het 'volledige ticket' (€ 20) en het 'parkticket' (€ 12). Je kunt ze allebei bij GetYourGuide kopen. Met het 'parkticket' kom je wel op de terrassen rond het paleis, maar niet in de staatsievertrekken.

Er wordt per dag maar een beperkt aantal 'volledige tickets' verkocht, en met elk ticket mag je het paleis binnen in een vast tijdslot van 30 minuten. Daar wordt streng op gelet, dus zorg dat je je toegangstijd niet mist.

In het hoogseizoen zijn populaire tijdsloten, zoals halverwege de ochtend en na de lunch, al dagen van tevoren uitverkocht. Veel tickets worden bovendien in grote aantallen verkocht aan touroperators en cruisemaatschappijen.

Koop je je ticket pas op de dag zelf bij de kassa, houd er dan rekening mee dat je tot wel drie uur op je toegangstijdstip moet wachten, of dat je helemaal niet meer naar binnen kunt.

Wil je het paleis in, koop je ticket dan altijd minstens een dag van tevoren.

Zelfs in oktober kunnen er heel lange rijen staan bij de ticketautomaten en de ingang

De Hertenzaal werd ontworpen als banketzaal, met een unieke ronde tafel die rond de centrale pilaar loopt.

Dit ticket neem ik zelf vaak als ik alleen door het park wil wandelen of als ik met vrienden met kinderen op pad ben. Het 'parkticket' is de goedkopere optie: je hebt toegang tot het park en de terrassen, maar niet tot de staatsievertrekken.

Dit ticket is een goede keuze als je niet zoveel met de Portugese geschiedenis hebt, of als alle volledige tickets met tijdslot uitverkocht zijn. Het parkticket kun je hier voor € 12 bij GetYourGuide kopen.

Goed om te weten: Tot het najaar van 2023 gaf het 'parkticket' geen toegang tot de terrassen. Parques de Sintra (de organisatie die het Palácio da Pena beheert) kan dat beleid opnieuw aanpassen als het 's zomers te druk wordt op de terrassen. Check het dus even voordat je dit ticket koopt, want vanaf het vroegere toegangsgebied was het paleis nauwelijks te zien.

Goed om te weten: Een voordeel van kopen via GetYourGuide is dat je in je eigen valuta kunt betalen, wat je omrekeningskosten kan besparen.

Het chalet van de gravin van Edla is een bezoek waard als je meer tijd hebt om het park te verkennen

Overal in de bossen van het Parque da Pena liggen enorme rotsblokken

Mijn ervaring is dat bezoekers nooit genoeg tijd uittrekken voor het Palácio da Pena en het park eromheen. Dat is begrijpelijk, want de meeste bezoekers hebben weinig tijd en willen zo veel mogelijk van Sintra zien.

Het valt me ook op dat juist de bezoekers die hier het kortst blijven, het hardst klagen over de drukte of over een tegenvallend bezoek. Maak die fout niet en trek minstens een halve dag uit voor het complex.

Je hebt minimaal twee uur nodig. Voor het interieur van het paleis heb je 40 minuten nodig, en de terrassen, de Caminho de Ronda en de kapel kosten je nog eens 30 minuten, want je gaat hier waarschijnlijk veel foto's maken.

Het Terraço da Rainha (Terras van de Koningin) op het zuiden is altijd een populaire fotoplek

De steile klim van de kassa naar het paleis duurt ongeveer 15 minuten, en je staat minstens 15 minuten in de rij (om het paleis binnen te gaan of om je kaartjes bij de ingang te laten zien). De overige 20 minuten kun je gebruiken om kort door het park te lopen, iets te drinken op het terras en terug te wandelen naar de ingang.

Als je ook het Parque da Pena verkent, wordt je bezoek een stuk langer en geniet je nog meer van het Palácio da Pena. Vlak bij het paleis liggen de siervijvers (Vale dos Lagos), het beeld van de Krijger en de Feteira da Rainha (Varentuin van de Koningin), allemaal met elkaar verbonden door schaduwrijke wandelpaden.

Verder weg liggen de bergtop Cruz Alta (603 m), de Alto do Chá (Theeheuvel, het mooiste uitzichtpunt van de streek) en het Chalet da Condessa d'Edla, een betoverend chalet in Alpenstijl.

Persoonlijke tip: Heb je meer tijd, bekijk de terrassen van het paleis dan twee keer: aan het begin van je bezoek en nog een keer voordat je vertrekt. Het kan er behoorlijk druk worden, vooral tijdens de piekuren. Door ze twee keer te bezoeken, vergroot je de kans dat je deze prachtige uitzichtpunten op een rustiger moment treft.

De Pátio dos Arcos (Binnenplaats van de Bogen) met uitzicht over de heuvels tot aan de Atlantische Oceaan. Het rode gebouw achteraan is de oude kapel die hier al stond voordat het paleis werd gebouwd.

De eetzaal op de onderste verdieping van het paleis was vroeger de refter van het oorspronkelijke klooster

Na vijfentwintig jaar bezoeken weet ik hoe vermoeiend een dag in Sintra kan zijn. Een goed georganiseerde tour neemt je dat gedoe uit handen. Dit zijn de Sintra-tours die ik zelf heb gedaan en met een gerust hart aan vrienden en familie aanraad:

De links hierboven zijn affiliatelinks: als je via deze links boekt, krijg ik een kleine commissie, zonder extra kosten voor jou. Dat waardeer ik enorm, want zo kan ik deze site gratis en online houden.

Mis je je tijdslot, dan kom je de staatsievertrekken van het paleis niet meer in (het park wel). Daar wordt streng op gecontroleerd, omdat er een wettelijk maximum geldt voor het aantal bezoekers in het paleis.

Zorg er bij het boeken van een tijdslot voor dat je het ook echt haalt. Houd rekening met de reistijd naar Sintra (als je uit Lissabon of een van de kustplaatsen komt) en daarna nog met de rit omhoog naar het paleis.

Met bus 434 ben je vanaf het station van Sintra minstens 30 minuten onderweg naar het Palácio da Pena, en halverwege de ochtend kan het verkeer door het stadje verschrikkelijk zijn. Een taxi of Uber is misschien handiger, maar die rijdt dezelfde route als de bus en komt in dezelfde file terecht (hier lees je alles over de reis naar het paleis).

Eenmaal bij het paleis is het 10 tot 15 minuten klimmen van de kassa naar het paleis (in de officiële informatie staat zelfs 30 minuten). Ik raad je aan om minstens 10 minuten voor je ingangstijd in de rij voor je tijdslot te gaan staan, want per tijdslot worden tot 300 bezoekers toegelaten.

Tip: Mijn advies is om een uur voor je tijdslot bij de ingang van het Palácio da Pena te zijn. Dan heb je tijd om naar binnen te gaan, omhoog naar het paleis te lopen, de terrassen te bekijken en vooraan in de rij voor je tijdslot te staan.

Een beeld van Triton bewaakt de ingang van het paleis

Bij elk bezoek aan het Palácio da Pena loop je flink wat steile hellingen op, beklim je trappen en ga je over oneffen ondergrond, vaak onder de felle Portugese zon. Zelfs de fitste bezoeker vindt een bezoek aan het Palácio da Pena slopend.

Ben je minder mobiel of niet zo fit, bedenk dan goed of een bezoek wel iets voor jou is: het paleis van Monserrate is veel toegankelijker en net zo mooi.

Bij Pena rijdt een busje dat bezoekers van de kassa tot onder aan de ingang van het paleis brengt. Dit kost €4,50, maar zoals bij alles rond het Pena-paleis kunnen er lange wachtrijen staan, omdat het kleine busje snel vol zit. De meeste fitte en gezonde bezoekers hebben dit busje niet nodig.

Reis je met jonge kinderen, houd dan ook rekening met de steile klimmen en de paden met kinderkopjes rond het paleis. Die zijn vooral lastig voor buggy's met kleine wieltjes.

Het busje van de kassa omhoog naar het paleis

Het schitterende paleis troont op het op een na hoogste punt van de Serra de Sintra

Heb je maar weinig tijd om Sintra te verkennen, dan is het begrijpelijk dat je zoveel mogelijk wilt meepakken.

Een gebruikelijke dagtriproute omvat het Palácio da Pena, het Castelo dos Mouros (optioneel), het historische centrum van Sintra en 's middags de Quinta da Regaleira of het Palácio Nacional de Sintra. Deze route is handig, omdat hij de rijrichting van toeristenbus 434 volgt en bij het treinstation van Sintra begint en eindigt. Bij deze voorgestelde dagtrip lunch je in het centrum van Sintra, na je bezoek aan het Palácio da Pena of het Castelo dos Mouros.

Gerelateerde artikelen: Dagtrip naar Sintra

Al het koperen gerei in de keuken is gestempeld met PP (van Palácio da Pena) om diefstal te voorkomen!

Het Palácio da Pena staat boven op een grillige rotsformatie, de op een na hoogste top (480 m) van de Serra de Sintra.

Op deze plek stond oorspronkelijk een klooster van de hiëronymieten, dat al lange tijd verlaten was toen Fernando II het terrein in 1838 kocht. Delen van het oorspronkelijke klooster zijn nog altijd te zien: de centrale binnenplaats is een manuelijnse kruisgang met twee verdiepingen, en de kapel Nossa Senhora da Pena is sinds de 16e eeuw grotendeels onveranderd gebleven.

De hoofdarchitect van het Palácio da Pena, de Duitser Wilhelm Eschwege, liet zich inspireren door kasteel Neuschwanstein in Beieren en door zijn reizen door Azië, Afrika en Portugal zelf.

De rozerood geschilderde toren heeft veel gemeen met de Torre de Belém in Lissabon, terwijl de puntige uitsteeksels op de poort lijken op die van het 16e-eeuwse Casa dos Bicos in de Lissabonse wijk Alfama.

De rode toren en de Torre de Belém lijken in veel opzichten op elkaar

De centrale binnenplaats van het paleis was vroeger de kruisgang van het klooster

Sinds ze halverwege de 19e eeuw voor het eerst werden aangebracht, waren de stralende kleuren van het paleis langzaam verbleekt, en in de jaren negentig zag het paleis er nogal grauw en somber uit.

In 1996 onderging het Pena-paleis een grootschalige restauratie, waarbij de buitenmuren opnieuw in hun oorspronkelijke kleuren werden geschilderd. Dit felle kleurenpalet joeg aanvankelijk een aantal van de wat behoudendere inwoners van Sintra de stuipen op het lijf. Gelukkig ging het werk om het gebouw nieuw leven in te blazen toch door, zodat het paleis weer in zijn oorspronkelijke pracht te zien is.

Het Palácio da Pena ligt hoog boven Sintra (390 m hoger dan het treinstation), en de klim ernaartoe via het voetpad Caminho de Santa Maria is erg zwaar.

De aanbevolen manier om er vanaf het treinstation te komen is met toeristenbus 434, die in één richting een rondje rijdt van het treinstation naar het Castelo dos Mouros, het Palácio da Pena en het centrum van Sintra, en daarna terugkeert naar het station.

Een enkeltje kost €4,55, en er is ook een 24-uurskaartje voor €10,96. Het busbedrijf promoot dat 24-uurskaartje nadrukkelijk, maar de meeste bezoekers hebben genoeg aan twee enkeltjes (omhoog naar het paleis en weer naar beneden) voor €9,10.

Plan nooit om met de auto naar het Palácio da Pena of Sintra te gaan, want er is maar heel weinig parkeerruimte. In de zomer staat het verkeer in het stadje volledig vast, doordat gefrustreerde automobilisten rondjes rijden op zoek naar een parkeerplek.
Gerelateerde artikelen: Bus 434 - Van Lissabon naar Sintra

Je moppert misschien over de hoge toegangsprijzen, maar de non-profitorganisatie Parques de Sintra steekt alle inkomsten weer in de monumenten van de regio. In de afgelopen vijftien jaar zijn de voorzieningen, de restauratie en het onderhoud in Sintra merkbaar verbeterd, allemaal betaald met geld uit het toerisme.

Uitkijkpunt Cruz Alta: dit is weliswaar het hoogste punt van de heuvels van de Serra de Sintra, maar vanaf de top van de rotspartij is het Palácio da Pena niet te zien. Veel bezoekers gaan bij Cruz Alta weg met het gevoel dat de wandeling van 20 minuten vanaf het paleis de moeite niet waard was. Ga voor een veel mooier uitzicht naar Alto do Chá.

Het teleurstellende uitzicht vanaf Cruz Alta, belemmerd door bomen